Kaşarlı, sucuklu, karışık tostlar… İki dilim ekmeğin arasına istediniz yiyeceği koyun ve tost makinesinin içine atın. Bir de ekmeğinizi yağlarsanız, tadına doyulmaz!

Peki, hiç düşündünüz mü, tost makinesinde neler olur? Ekmek neden kahverengileşir? Sevgili arkadaşlar, Yunus Emre Bilgi Evi Bilim ve Teknoloji Kulübü’nde bu sorulara hem cevap aradık hem de eğlenceli zaman geçirdik. Evden getirdiğimiz tostları yerken ısının ekmeğe etki ettiğini tahmin etmeye çalıştık. Ama nasıl? Tost makinesinin yaydığı ısı öncelikle ekmeğin yüzeyindeki suyun buharlaşmasına neden olur.

Bu şekilde ekmeğin yüzeyi kuru, gevrek bir kabuğa dönüşür. Sonra kabuk kahverengileşmeye başlar. Çünkü ekmeğin içindeki şeker ve aminoasit moleküllerindeki ısı etkisiyle kimyasal bir değişim olur. Bu değişimin sonucunda melanoidin denilen bileşikler oluşur. İşte kahverengi renk bu melanoidinlerden kaynaklanır.

Bir de suyun içinde şekerin eridiğini düşünün. Bu kimyasal değişim midir? Hayır. Çünkü şeker suyun içinde erise bile, şeker özelliğini yitirmez. Peki bu nasıl bir değişimdir? Bu fiziksel bir değişimdir. Fiziksel değişimde maddelerin rengi, şekli, bulunduğu hal değişebilir, ama bileşimi değişmez.