Diş ve diş eti hastalıkları ülkemizde ve dünyada en önemli sağlık sorunları arasındadır. Ancak hayatı doğrudan tehdit etmediği için gereken önem verilmemektedir.
Diş çürüklerinin oluşmasında üç temel etken bulunmaktadır: Duyarlı bir diş, yüzeyi, mikroorganizmalar için elverişli yiyecek artıkları, bunların parçalanmasına ve asit oluşumuna yol açacak mikroorganizmaların varlığı. Besinler içinde diş çürümesine en çok neden olanlar karbonhidratlar, yani kabaca, şekerli gıdalardır.
Dişler düzenli olarak fırçalanır ve bakımlarına özen gösterilirse, mikroplar onlara zarar veremezler.
Diş çürümesi süt dişlerinin çıkmaya başlamasından itibaren başlar. Süt dişlerinin çürümemesi için düzenli fırçalanması gerekir. 12 yaştan itibaren tüm kalıcı dişler tamamlanmış olur. Günümüzde 100 kişiden 64 ünün kalıcı dişlerinde çürük görülmektedir. Bu da yeterince diş sağlığına önem gösterilmediği anlamına gelmektedir. Unutulmamalıdır ki; koruyucu tedavi diş tedavisinden daha ucuzdur. Koruyucu tedavi ise; diş fırçası ve diş macunundan ibarettir.
Diş ağrıdığı andan itibaren diş hekimine hemen başvurulmalıdır. Diş ağrısı geçiyor diye bir daha ağrıdığında diş hekimine gidilmezse, diş küçük bir dolgu ile kurtarılma ihtimali varken çekilmek zorunda kalınabilir.
Şeker, pasta, çikolata gibi besinlerden hemen sonra değil, yedikten yarım saat sonra diş fırçalanmalıdır. Kahvaltıdan 10 -15 dk sonra, akşam yatmadan önce diş fırçalanmalıdır. Yatmadan önce peynir, süt, yoğurt gibi bazik yiyeceklerden yemek dişlerimizin asidik etkisini yok etmekte ve dişlerin hızlı çürümesini engellemektedir.
Diş fırçalarken ağzın ön kısmına yoğunlaşmanın yanı sıra, azı dişlerimizi de iyi fırçalamamız gerekmektedir. Diş etinden dişlere doğru, önce üst çene fırçalanır, sonra alt dişler ve arka azı dişler fırçalanır. Diş fırçalarken çene kapalı değil açık olmalıdır. Dişler en az 2 dk. fırçalanmalı ve mümkün olduğunca diş ipi kullanılarak azı dişlerinin arası da temizlenmelidir. Dişler fırçalanırken sert bir şekilde değil yumuşak fırçalanmalıdır. Sert fırçalama neticesinde diş ve diş eti tahribatına neden olabiliriz. Diş fırçalama esnasında diş eti kanaması var ise, dişler fırçalanmaya devam edilmelidir. Diş eti kanaması, diş etinde bir hastalığın var olması demektir. Unutulmamalıdır ki dişlerin sık fırçalanması dişlere zarar vermez, sert fırçalanması zarar vermektedir.
Diş sağlığımız için 6 ayda bir diş muayenesine gitmemiz gerekmektedir.
Sema ŞULEKOĞLU - Mimar Sinan Bilgi Evi Kütüphane Sorumlusu
Kaynak: Diş Sağlığı Haftası Semineri / Diş Hekimi Ömer Faruk ŞARKBAY